ACTUA

Pensioen Ann



Na ruim een kwart eeuw als bestuurder bij het D&A-museum en als hoofdredacteur van het personeelsblad De Schakel ligt ook voor Ann Van Puymbroeck de welverdiende pensionering in het verschiet.

Op 1 februari 2022 namen we dan ook de gelegenheid te baat om haar gepast te bedanken voor haar jarenlange inzet.

Voorzitter Sabine De Schryver overhandigde een flinke bos bloemen en conservator Francis Huijbrechts volgde met een cadeaubon in naam van alle collega’s. Het is evenwel geen definitief afscheid want Ann gaf aan dat ze alvast voor het D&A-museum nog wel een rol als vrijwillige kracht ziet zitten.


Schoolbezoeken 2021-2022



De hoge corona-piek belet niet dat nogal wat bezoekers hun weg vinden naar het D&A-museum. We proberen hen natuurlijk zo veilig mogelijk op te vangen.

De afgelopen weken konden we o.a. scholengroepen uit Anderlecht, Sint-Niklaas en Antwerpen verwelkomen en de komende maanden staan er onder meer nog schoolbezoeken uit Gent, Halle, Genk en Mechelen op het programma.


Nu voor echt



Het D&A-museum heeft op 1 oktober - eindelijk weer - twee schoolgroepen kunnen opvangen, waarmee we onze publiekswerking dus voluit hebben hervat in samenwerking met communicatie-ambtenaar Sara Van Cotthem.

Het bezoek verliep vlekkeloos...en het deed deugd.


Het ging om jongeren die een 7de jaar Maatschappelijke Veiligheid volgen bij Avant Provinciaal Onderwijs Antwerpen en het is meteen een goede illustratie van de educatieve rol die het D&A-museum vervult voor de AAD&A.



Generale repetitie



Als een soort van “generale repetitie” voor onze heropening in oktober bezocht de familie Honoré uit Harelbeke op 18 september als eerste (kleine) groep het D&A-museum.


Toeval, maar wel gepast dat we net de familiebubbel van een douanier als eerste groep over de vloer krijgen na de langdurige sluiting omwille van de COVID-19 pandemie.



Heropening Museum



Na een beslissing van het Directiecomité van de FOD Financiën kan het D&A-museum na 18 maanden de deuren weer openen voor bezoekers. Aanvankelijk nog enkel op afspraak en “met inachtneming van de sanitaire maatregelen die in de regio gelden”.

We gaan op 1 oktober 2021 opnieuw van start met onze gidsbeurten voor scholen en andere groepen, maar er blijven nog wel enkele coronarichtlijnen van toepassing. Intussen hebben onze medewerkers daarom al enkele aanpassingen in de museumruimte doorgevoerd, zoals het plaatsen van pompjes voor handgel.


Stevigny



Radio 2 Limburg "Mysteries" stond begin augustus in het teken van de grens, met allerhande smokkelverhalen uit heden en verleden.
Onze conservator Francis gaf toelichting bij Emile Stévigny, controleur van Directe Belastingen, Douane en Accijnzen in Maaseik die zelf ging smokkelen, weliswaar in heel speciale omstandigheden.

Lees er hier meer over of lees en beluister meer fascinerende smokkelverhalen die in de aflevering aan bod kwamen:

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2021/08/02/mysteries-ontrafeld-de-strafste-smokkelverhalen-uit-limburg-vro/


Welkom Sara



Op 5 augustus 2021 konden we kennismaken met Sara Van Cotthem, de nieuwe communicatieambtenaar van de AAD&A Antwerpen.

Net als bij haar voorgangers zal het D&A-museum nauw met haar gaan samenwerken, onder meer tijdens de bezoeken van buitenlandse collega’s en bij de educatieve pakketten die door de AAD&A in Antwerpen worden aangeboden. Sara kreeg van Bruno trouwens prompt de nieuwe badge van het D&A-museum aangeboden.


D&A-museum gesloten tot 1 oktober 2021



Omdat de gebouwen van de FOD Financiën vermoedelijk nog voor langere tijd voor externen beperkt toegankelijk zullen zijn, sluit ook het D&A-museum ten minste tot 1 oktober 2021 zijn deuren.

Zowel individuele als geleide bezoeken worden daarom uitgesteld. Indien u graag een mogelijk bezoek wenst te bespreken kan u ons altijd via de vertrouwde kanalen bereiken.



Erfgoeddag: Presentatie "Duistere Praktijken"



De presentatie "Duistere Praktijken" loopt via Teams en als u daarbij wil zijn, dan stuurt u gewoon een berichtje naar onze conservator francis.huijbrechts@minfin.fed.be zodat wij uw e-mailadres in de lijst van deelnemers kunnen opnemen.

OBJECT IN DE KIJKER



Een loodzware berekening



Het object in de kijker is een mechanische rekenmachine die minstens een halve eeuw geleden werd gebruikt door onze toenmalige collega’s, dus lang voor de intrede van elektronische types. Het gaat meer bepaald om een Schubert model DRV. De eerste modellen van dit toestel dateren van begin jaren ‘50, vermoedelijk van 1953 en ze werden vervaardigd in het groen.

Het is overigens een vrij zwaar apparaat en omslachtig in het gebruik. We zijn mijlen ver verwijderd van wat er nu aan rekenmachines voorhanden is. De bewerkingen worden uitgevoerd door middel van de zwengel en de overdrachten gebeuren door het verzetten van het onderste gedeelte dat via de hendel onder de slinger gebeurt. Elk venster kan apart worden gereset of alle drie tegelijk met de kleine hendels aan elk venster.

Onze collega-vrijwilliger Bruno Kayaert heeft de taak op zich genomen om dit apparaat grondig op te poetsen en het weer te doen werken. Uit alle wieltjes werd het stof verwijderd met een tandenborstel en alle losgesprongen veertjes werden terug op hun plaats gezet. Na toevoeging van een beetje olie werkt het mechanisme opnieuw, maar er zijn nog wel wat andere aandachtspunten op vlak van behoud en beheer, zoals de versleten voetjes in rubber.


Waterpijptabak in het vizier



De AAD&A moet uiteraard meegaan met zijn tijd en anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. Midden 20ste eeuw ging er bij onze administratie veel aandacht naar het bestrijden van de smokkel van vee en het oprollen van sluikstokerijen. Vanaf de jaren ‘70 traden zaken als verdovende middelen en namaakproducten meer op het voorplan. Elke periode heeft zo specifieke fraudesystemen of geviseerde producten. Anno 2019 is dat onder andere waterpijptabak.

Het gaat om een pasta die wordt gerookt door middel van een waterpijp en die wordt gemaakt uit een mengsel van tabaksbladeren, vruchten- en kruidenmengsels, stroop, honing en/of sap van suikerriet. Het kan ook zonder tabaksbladeren geproduceerd worden, maar het blijft wel steeds een accijnsgoed. De pasta is doorgaans afkomstig uit de Verenigde Arabische Emiraten, maar het kan ook uit andere landen worden aangevoerd.

Deze dozen waterpijptabak werden gevonden tijdens een controle van een aantal panden in Antwerpen in februari 2019. Bij dergelijke acties werkt Douane & Accijnzen samen met de politie, de Arbeidsinspectie, de FOD Volksgezondheid, de FOD Economie en de brandweer.

Er werden uiteenlopende inbreuken vastgesteld, onder andere op vlak van zwartwerk en in verband met de voorschriften voor de rookkamers in shishabars. Tevens werden er personen aangetroffen zonder geldige verblijfsvergunning en – zoals u kan zien – werd er ook illegale waterpijptabak in beslag genomen.

Vaak zijn bovendien de volgende wettelijke bepalingen niet nageleefd: ze zijn niet voorzien van een Belgisch fiscaal kenteken, de gezondheidswaarschuwing ontbreekt, de smaak wordt op de verpakking vermeld en er worden levensmiddelen op afgebeeld. Redenen genoeg om deze voorraad uit circulatie te halen.


Werken in bezet gebied



In het kader van de lopende tentoonstelling over onze administratie tijdens de Eerste Wereldoorlog, hebben we een relevant archiefstuk opgediept als object in de kijker. Het gaat om een brief dd. 26 oktober 1916 waarin een verplaatsing wordt aangevraagd voor Disideer Aloïs Hernaert, tolbeambte te Antwerpen, die op 3 november 1916 zou moeten gaan werken in een suikerfabriek in Berendrecht.

Opvallend is de stempel “Gesehen” en de bijhorende handtekening van een Duitse Zollkommissar in de marge. Een bewijs dat zelfs gewone dienstverplaatsingen al aan de goedkeuring door de bezettingsmacht waren onderworpen.

Met één van hun vele verordeningen hadden de Duitsers in 1914-18 het verkeer in het bezette deel van België immers strikt aan banden gelegd en men moest onder andere voor verplaatsingen van de ene gemeente naar de andere, het vervoer van bepaalde goederen of het gebruik van fiets of kar de nodige toelatingen aanvragen.

Ook onze ambtenaren vielen onder deze maatregelen, maar ze hadden toch relatief meer bewegingsruimte dan de gewone burgers. Er zijn trouwens collega’s die deze vrijgeleiden hebben gebruikt om te spioneren voor de geallieerde zaak of om militaire inlichtingen de grens over te smokkelen.